Demiryolları Haftası

Ülkemizde birçok önemli haftalar bulunmaktadır. Belirli Gün ve Haftalar dan olan Demiryolları Haftası bu önemli günlerden birisidir. Demiryolu yaklaşık 200 yıl önce İngiltere’de madenlerde kullanılmak üzere icat edilmiş ve daha sonraki yıllarda oldukça büyük gelişim göstermiştir.

Demiryolları Haftası (Eylül ayının son haftası)

Demiryolu ile tanışmamız Sultan Abdülmecit döneminde mümkün olmuştur. İmparatorluğun son yüzyılında demiryoluna oldukça önem verilmiştir. Demiryolu projelerinden en önemlisi kuşkusuz Hicaz Demiryolu olmuştur.

1.Dünya savaşının ardından Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulması ile birlikte yeni bir sürece giren demiryolu 1950’li yıllara kadar en çok kullanılan ulaşım aracı olmuştur. Fakat 1950’li yıllarda Amerika tarafından yapılan Marshall yardımları ve otomobilin icadı ile demiryolu gerileme göstermiş adeta durma noktasına gelmiştir. Ancak son 15 yılda demiryolu gereken ilgiyi görmeye başlamış ve gerekli gelişmeler görülmeye başlanmıştır.

Ülkemizde demiryolunun yaygınlaşması ve öneminin anlaşılması amacıyla okullarımızda her yılın eylül ayında Demiryolları Haftası kutlanılmaktadır. Eylül ayının son haftası kutlanan bu demiryolları haftası çocuklarımızı ve gençlerimizi bilinçlendirmek ve demiryolunu teşvik etmekte oldukça önemli bir araç olmuştur.

Türkiye’de Demiryolları

Anadolu coğrafyasının demiryolu ile tanışması 1856’lı yıllarda İzmir – Aydın arasında yapılan 130 kilometrelik demiryolu ile olmuştur. Daha sonraki 1871’li yıllarda Haydarpaşa – İzmit arasında 91 kilometrelik demiryolu tasarlanır ve 1873 yılında tamamlanarak halka arz edilir.

Demiryolu ile tanışmamız oldukça eski zamanlara dayanmasına rağmen günümüzde demiryolunun taşıma sistemleri arasındaki kullanım oranı oldukça düşüktür. Ülkemizde Demiryolunun kullanım oranı %4 – 5 arasında değişim göstermektedir. Günümüzde TCDD (Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları) bünyesinde gelişim göstermektedir.

Dünyada Demiryolları

Dünya genelinde gelişmiş ülkelerin en çok kullanılan toplu taşıma aracı Demiryollarıdır. Demiryolu son yıllarda gelişmiş teknoloji ile birlikte oldukça gelişmiştir. Günümüzde magnev ve hızlı trenler ile birlikte bu taşıma türüne olan tercih oldukça artmış durumdadır. Demiryolu ülke içi yük taşıma ve toplu taşımada karayoluna göre oldukça fazla yük taşımanın yanı sıra oldukça da az enerji harcaması yönünden oldukça avantajlıdır. Demiryolunun havayoluna olan avantajı ise havayoluna oranla oldukça serbest kullanışı, ucuz taşıma maliyeti ve yük taşıma miktarı seçenekleri ile avantaj sağlamaktadır. Bu avantajları dolayısıyla birçok devletin büyük projelerinin çoğunluğunu demiryolu projeleri oluşturmaktadır.

Demiryolunun lider ülkeleri arasında Japonya, Amerika ve Almanya gibi ülkeler başı çekmektedir. Gelişmiş demiryolu ağları birçok gelişmekte olan ülkeye örnek teşkil edecek derecededir. Demiryollarının gelişimi devlet politikalarının yanı sıra halkın bilinçli olması da önemli rol oynamaktadır. Çünkü talep arzı doğurur yani demiryoluna olan ilgi arttıkça demiryolunun gelişimi de kaçınılmazdır. Bu sebeple ülkemizde kutlanan demiryolları haftası demiryolu gelişimi açısından oldukça mühimdir.

Demiryolları Haftası Şiirleri:
TREN

Demir raylar üstüne,
Dizilmiş katar katar.
Yorulmaz paf puf eder.
Düdüğü dertli öter.

Ayrı kompartımanlar,
Ayrı ayrı mevki var.
Her mevkinin kendine,
Göre ayrı zevki var.

Buharlı lokomotif,
Koca katarı çeker.
Doymak bilmez bu tren,
Tonlarca kömür yakar.

Uzun uzun yolları,
Kısa zamanda alır.
Bazen uzaklaştırır,
Bazen de yaklaştırır.

Dayan makinist amca,
Benim bekleyenim var.
Kaç gündür yol alırsın,
Durmadan diyar diyar.

Ali Sincer

Bizim Tren

Bir kampana… Bir daha.
Keskin bir düdük sesi.
Birden lokomotifin
Kımıldadı gövdesi.

Sonra, çelik raylarda
Kaydı demir tekerler.
Sürüklendi peşinden
Vagonlar birer birer.

Sanki titriyor gibi
Yerler sarsıntısından.
Arkasında rüzgârlar
Bırakıyor hızından.

Bizim tren kuş gibi
Karlı dağlar aşacak
Yurdumu baştan başa
Gezecek dolaşacak

Galip Naşit Arı

 

Demir Yolları

Irakları yakın eden,
Devlet demir yolları

Sarmıştır kollarını
Yurdumun her yanına .
Devlet demir yolları,

Aşıkları kavuşturan
Özlemleri dindiren
Mehmetleri asker eden .
Devlet demir yolları

Bahtsızları güldüren,
Hasretleri ağlatan
Devlet demir yolları,

Sevgiliyi ayıran,
YAŞLILARI kayıran
DEVLET DEMİR YOLLARI.

Münevver Erilmez

Tren

Nereye bu gece vakti,
Güzel tren, garip tren.
Düdüğün pek acı geldi,
Hatıra neler getiren.
Çok mudur mendil sallamam
Her yolcu az çok aşinam
Haydi yolun açık olsun,
Geçtiğin köprüler sağlam,
Tüneller aydınlık olsun.

Cahit Sıtkı Tarancı

Demiryolları Haftası

Emeği esirgenmez demiryollarım vardır,
Bir çift ray üzerinde trenlerim çok hızlıdır…

Teknolojim gelişti tren yollarım güvenli,
Bazen buhar bazen de kömür, mazot gerekli…

Modası hiç değişmez, trenler hâlen geçerli,
Ulaşım konusunda demiryolum kıymetli…

Mehmet Tevfik Temiztürk

Bizim Tren

Bir kampana… Bir daha.
Keskin bir düdük sesi.
Birden lokomotifin
Kımıldadı gövdesi.

Sonra, çelik raylarda
Kaydı demir tekerler.
Sürüklendi peşinden
Vagonlar birer birer.

Sanki titriyor gibi
Yerler sarsıntısından.
Arkasında rüzgârlar
Bırakıyor hızından.

Bizim tren kuş gibi
Karlı dağlar aşacak
Yurdumu baştan başa
Gezecek dolaşacak

Galip Naşit Arı